Het Australian Capital Territory (vaak afgekort tot ACT) is het Hoofdstedelijk Territorium van Australië, een klein zelfbesturend gebied dat is opgezet om hier de federale hoofdstad Canberra te vestigen. Dit is ook de enige serieuze plaats die in het Australian Capital Territory te vinden is. Het ACT ligt in het zuidelijke deel van New South Wales, tussen Sydney en Melbourne. Wij bezochten Canberra twee volle dagen toen we tussen kerst en oud & nieuw in 2023 tussen deze twee grote steden reisden.
Weinig mensen zullen doelbewust naar dit territorium afreizen. Het was voor ons een meepakker onderweg van Melbourne naar Sydney. We reisden met de Greyhound Bus van Melbourne naar Canberra, een nachtelijke rit van ruim 8 uur lang. Als je Australië fan bent dan is het toch verleidelijk om alle deelstaten/territoria en grote steden te bezoeken. Wij bezochten allerlei staatsgebouwen, zoals: Old Parliament House, Parliament House, National Library, James Cook Monument en het Australian War Memorial. In de Capitol Exhibition leerden we veel over de oorsprong van deze kunstmatige hoofdstad die volledig nieuw gebouwd werd toen deze locatie werd gekozen als dé plek waar de Australische hoofdstad zou komen. In het Australian War Memorial woonden we een indrukwekkende dagelijkse herdenkingsdienst bij voor gesneuvelde Australische veteranen.
Canberra is voor een hoofdstad ontzettend saai en aangeharkt, maar toch is het wel mogelijk om je hier te vermaken als je geïnteresseerd bent in de (staatkundige) geschiedenis van Australië.
Het Australian Capital Territory (ACT) bestaat niet alleen uit Canberra, maar omvat ook enkele omliggende natuurgebieden en kleine plaatsjes. Hoewel Canberra veruit de grootste stad is en het bestuurlijke en politieke centrum van het ACT vormt, beslaat het territorium ook een aantal parken en reservaten, zoals het Tidbinbilla Nature Reserve en het Namadgi National Park, dat een groot deel van het zuidwesten van het ACT bedekt. Dit maakt het ACT tot een combinatie van stedelijk gebied en beschermde natuur. Toch kun je eigenlijk wel stellen dat het ACT niet meer inhoudt dan Canberra.
In 1911 werd het gebied afgestaan door New South Wales, twee jaar voordat Canberra officieel de hoofdstad van Australië werd. Omdat Canberra geen toegang tot zee heeft, kocht de federale overheid in 1915 ook het Jervisbaaiterritorium van New South Wales, zodat het ACT alsnog een zeetoegang had, zoals de grondwet voorschrijft voor een hoofdstad.
Het duurde tot 1927 voordat het Australische parlement naar een tijdelijk parlementsgebouw in Canberra verhuisde. Tot die tijd was Melbourne de tijdelijke federale hoofdstad, waar het parlement sinds 1901 zetelde in het voormalige parlementsgebouw van de kolonie Victoria. Pas na de Tweede Wereldoorlog verhuisden alle federale departementen naar Canberra.
Tot 1989 werd het ACT bestuurd door de federale overheid, aanvankelijk via het Department of the Interior en later via het Department of the Capital Territory. In dat jaar kreeg het ACT zelfbestuur, maar het Jervisbaaiterritorium bleef daarbuiten en valt nog steeds onder direct federaal bestuur.